و السكينة لا تنزل قطّ إلّا فى قلب نبىّ أو ولىّ . سكينهء [ سوم ] تنها در قلب نبى يا ولىّ فرود مىآيد . [ زيرا درجهء نخست اين سكينه از كمال ايمان ، كه همان مقام احسان است ، آغاز مىشود ، و آن باب ولايت است ؛ زيرا احسان همان مشاهده است ، و مشاهده نزديك به شهود مىباشد ، و نزديك است كه از صاحب آن ، حجاب انيت و دوئيت برداشته شود ، و به شهود حقيقت حقيت - كه همان مقام ولايت است - با فناى در آن و شهود آن ، برسد . اين آغاز اين سكينه است پس پايانش را چگونه گمان مىبرى ؟ ] باب نهم : طمأنينه قال اللّه عزّ و جلّ : « يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ . » الطمأنينة سكون يقويّه أمن صحيح شبيه بالعيان . خداوند عزّ و جلّ مىفرمايد : « اى روح آرام يافته . » « 1 » طمأنينه سكون و آرامشى است كه ايمنى صحيح ، كه شبيه عيان است ، آن را تقويت مىكند . [ اين تعريف بيانگر آن است كه طمأنينه مقامى بالاتر از سكينه است ؛ زيرا « سكون » اشاره به آن دارد كه اصل طمأنينه همان سكينه است ، اما سكينه‌اى كه با ايمنى صحيح تقويت شده است ؛ و لذا از سكينهء تنها برتر و بالاتر است . چون ايمنى صحيح تنها از يقين تامّ نشأت مىگيرد ، و گرنه صحيح نخواهد بود ؛ و آنگاه شيخ جليل گفت : اين ايمنى شبيه به عيان است ، تا دانسته شود منشأ آن يقين علمى نيست ، بلكه يقين مشاهده است و به جايى رسيده كه شبيه معاينه شده است . و معاينه برتر از مشاهده است و نهايت مقام مشاهده و كمال آن به شمار مىرود . ] و بينه و بين السكينة فرقان : أحدهما أن السكينة صولة ، تورث خمود

--> ( 1 ) - 89 / 27 .